دعاوی خانوادهمقالات

نکاح دایم و موقت

نکاح دایم و موقت

وفق ماده ۱۰۶۲ قانون مدنی، نکاح عقدی است غیرمالی، لازم و رضایی که به ایجاب و قبول به الفاظی که صریحاً دلالت بر قصد ازدواج نماید واقع می شود.

 نکاح یا دایم است، یا موقت و در عین حال از این جهت که هردو ازدواج محسوب می شود، اشتراکاتی باهم داشته و از آن جهت که دارای وصف دایم و موقت است تفاوت هایی نیز باهم دارند. نکاح موقت بر خلاف نکاح دایم که مورد قبول تمام مسلمانان است، مخالفانی بویژه در بین اهل سنت داشته تا جایی که خلیفه دوم نکاح موقت را حرام اعلام کرد و  این در حالی است که کسی حق تحریم حکم خدا را ندارد. همین امر سبب شد این نوع نکاح ( نکاح موقت ) خاص شیعه و فقهای امامیه باشد. فقهای شیعه در خصوص پذیرش نکاح موقت به آیه ۲۴ سوره نساء استناد می کنند.

چنانچه دنبال وکیل متخصص این حیطه در شهر خودتان هستید ویا مشاوره تلفنی رایگان میخواهید کافیه تنها این فرم را تکمیل نمایید .

مهم ترین تفاوت های نکاح دایم و موقت :

ارث در نکاح دایم و موقت :  وفق ماده ۹۴۰ قانون مدنی زوجین که زوجیت آن ها دایمی ( نه موقت ) باشد از یکدیگر ارث می برند. از آن جایی که این قاعده آمره بوده و خلاف آن مخالف قانون آمره و باطل است، لذا این امکان وجود نخواهد داشت که زوجه در نکاح موقت جزء ورثه زوج محسوب شده و بتواند از وی ارث ببرد، لذا  اگر  زوجین توارث را جزء شروط ضمن عقد آورده باشند، به دلیل نامشروع بودن شرط ، شرط باطل است.

نفقه در نکاح دایم و موقت :

 در ماده ۱۱۰۲ قانون مدنی در خصوص برقراری مهر، نفقه و سایر حقوق و تکالیف زوجین مندرج  در قانون در مقابل یکدیگر به محض انعقاد عقد نکاح گفته شده است، ماده فوق بیانگر این موضوع است که تکلیف به دادن مهر و نفقه از تاریخ انعقاد عقد نکاح شروع می شود، و  اما باید توجه داشت حکم این ماده مطابق با ماده ۱۱۱۳  قانون مدنی[۱] مطلق نبوده و در نکاح موقت التزام زوج به دادن نفقه ریشه ای قراردادی داشته و عواملی چون مدت نکاح، داشتن فرزند و از این قبیل دلیلی بر تراضی طرفین مبنی بر پرداخت نفقه می باشدکه در این حالت اگر زوج نفقه مشروط را نپرداخته و الزام وی نیز ممکن نباشد، زوجه می تواند الزام زوج به بذل مدت نکاح را از دادگاه بخواهد .

مهر در نکاح دایم و موقت :

 مطابق با ماده ۱۰۹۵ قانون مدنی[۲] ، تعیین مهر در نکاح موقت شرط صحت نکاح است. اما در نکاح دایم اینطور نبوده و تعیین مهر شرط صحت عقد نیست و ممکن است نکاح بدون تعیین مهر واقع گردد که در صورت نزدیکی زن مستحق مهرالمثل می شود. نکته قابل توجه این است که در صورت بطلان  عقد نکاح،  اعم از دایم یا موقت و عدم نزدیکی بین زوجین،  زوجه حق مهر نداشته و اگر مهر را گرفته باشد، زوج می تواند آن را استرداد کند.

برای کسب مشاوره با وکلای متخصص خانواده  با گروه وکلای وکیلم باش به شماره  ۰۹۰۲۶۲۲۰۳۲۲ تماس بگیرید.

طلاق در نکاح دایم و موقت :

  مطابق با ماده ۱۱۳۹ قانون مدنی : « طلاق مخصوص عقد دایم است و زن منقطعه با انقضای مدت یا بذل آن از طرف شوهر از زوجیت خارج می شود. » همچنین مطابق با ماده ۱۰۵۷ قانون مدنی : « زنی که سه مرتبه متوالی زوجه یک نفر بوده و مطلقه شده بر آن مرد حرام می شود، مگر اینکه به عقد دایم به زوجیت مرد دیگری در آمده و پس از وقوع نزدیکی با او به واسطه طلاق یا فسخ یا فوت فراق حاصل شده باشد. »

 با توجه به دو ماده فوق این نکته قابل ذکر است که در نکاح دایم پس از سه بار طلاق، زوجین به یکدیگر حرام شده و برای رفع حرمت نیاز به محلل دارند، اما در نکاح موقت این چنین نبوده و تعداد دفعات بذل و فسخ و انقضا مدت نکاح مانعی برای ازدواج زوجین نمی باشد.

عده[۳] در نکاح دایم و موقت : 

قانون مدنی در ماده ۱۱۵۱ در خصوص عده زن در نکاح دایم بیان می دارد : « عده طلاق و عده فسخ نکاح سه طهر است، مگر اینکه زن با انقضای سن عادت زنانگی نبیند که در این صورت عده او سه ماه است. » و همچنین قانون فوق الذکر در ماده ۱۱۵۲ در خصوص عده  زن در نکاح موقت می گوید : « عده فسخ نکاح و بذل مدت و انقضای آن در مورد نکاح منقطع در غیرحامل دو طهر است، مگر اینکه زن با انقضای سن، عادت زنانگی نبیند که در این صورت ۴۵ روز است. »

* ازدواج مرد مسلمان با زن غیرمسلمان کتابی برای نکاح موقت مانعی وجود ندارد، اما برای ازدواج دایم زوجین هردو باید مسلمان باشند.

* مطابق با ماده ۱۰۵۷ قانون مدنی : « نکاح وقتی منقطع است که برای مدت معینی واقع شده باشد. » لذا اگر در نکاح موقت ( منقطع ) مدت ذکر نشود و معلوم باشد قصد طرفین نکاح موقت بوده، عقد باطل است و در غیر این صورت، یعنی زمانی که قصد طرفین معلوم نباشد و یا بین زوجین در نکاح موقت و دایم اختلاف حاصل شود، نکاح دایم محسوب می شود.

مهم ترین شباهت های نکاح دایم و موقت :

در نکاح اعم از دایم و موقت ازدواج زن شوهردار، با مرد دیگر حرام است.

در نکاح اعم از دایم و موقت زنا با زن شوهردار موجب حرمت ابدی می شود.

در نکاح اعم از دایم و موقت عده زن حامله تا وضع حمل و عده وفات، مطابق ماده ۱۱۵۴ قانون مدنی چهار ماه و ده روز است، مگر اینکه زن حامل باشد که در این صورت عده وفات تا وضع حمل است مشروط بر اینکه بین فوت و وضع حمل از چهارماه و ده روز بیشتر باشد والا مدت عده همان چهار ماه و ده روز است.

در نکاح اعم از دایم و موقت مطابق با مواد ۱۰۹۲ و ۱۰۹۷ قانون مدنی در صورتی که مهر تعیین شده باشد و شوهر قبل از نزدیکی همسر خود را طلاق دهد ( در عقد دایم ) و در صورتی که شوهر قبل از نزدیکی ، تمام مدت باقی مانده را ببخشد( در عقد موقت ) ، زن مستحق نصف مهر خواهد بود.

گردآورنده : حقوق خوانِ وکیلم باش ، خانم حدیثه شهاب

برای کسب مشاوره با وکلای متخصص خانواده  با گروه وکلای وکیلم باش به شماره ۰۹۰۲۶۲۲۰۳۲۲ تماس بگیرید.

[۱] . « در عقد انقطاع ( موقت )، زن حق نفقه ندارد مگر اینکه شرط شده یا اینکه عقد مبنی بر آن جاری شده باشد.»

[۲] . « در نکاح منقطع عدم ذکر مهر در عقد موجب بطلان عقد است. »

[۳] . مطابق ماده ۱۱۵۰ قانون مدنی : « عده عبارت است از مدتی که تا انقضای آن زنی که عقد نکاح او منحل شده است نمی تواند شوهر دیگر اختیار کند.»

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

وکیل خوب و حرفه ای می خواهید
مشاوره تلفنی با وکیل متخصص پرونده تان در شهر شما
درخواست تماس فوری با وکیل