پرسش و پاسخ کیفریدعاوی کیفریمقالات

روش های اختلاس در شبکه بانکی

روش های اختلاس در شبکه بانکی

اختلاس یک واژه عربی و در معنای ربودن و سلب کردن می باشد و مختلس به کسی گفته می شود که در زمان غفلت مالک، مال را از ید مالک در می آورد. برخی از دکترین حقوق در تعریف اختلاس گفته اند:« اختلاس نوع خاصی از جرم خیانت در امانت مامورین دولت است، بدین شکل که ماموری که بر حسب وظیفه قانونی مال دولت به او سپرده شده است، آن مال را به طریق نامشروع تصاحب می نماید.»

در پژوهش پیش رو ابتدا ارکان جرم اختلاس را به اختصار بیان کرده و پس از آن مهم ترین روش های اختلاس در شبکه بانکی را مورد بررسی قرار می دهیم.

چنانچه دنبال وکیل متخصص این حیطه در شهر خودتان هستید ویا مشاوره تلفنی رایگان میخواهید کافیه تنها این فرم را تکمیل نمایید .

برای مطالعه بیشتر در باب جرم اختلاس ؛ کلیک کنید.

ارکان جرم اختلاس :

۱-رکن قانونی : عنصر قانونی جرم اختلاس و شروع به آن در ماده ۵ و ۶ قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشا و اختلاس و کلاهبرداری مصوب ۱۳۶۷ می باشد که مقرر می دارد: « هریک از کارمندان و کارکنان ادارات و سازمان ها یا شوراها و یا شهرداری ها و موسسات و شرکت های دولتی و یا وابسته به دولت و یا نهادهای انقلابی و دیوان محاسبات و موسساتی که به کمک مستمر دولت اداره می شوند و یا دارندگان پایه قضایی و به طور کلی قوای سه گانه و همچنین نیروهای مسلح و ماموران به خدمات عمومی اعم از رسمی یا غیر رسمی وجوه یا مطالبات یا حواله ها یا سهام و اسناد و اوراق بهادار و یا سایر اموال متعلق به هریک از سازمان ها و موسسات فوق الذکر و یا اشخاص را که بر حسب وظیفه به آن ها سپرده شده است به نفع خود یا دیگری برداشت و تصاحب نماید، مختلس محسوب می شوند.»

۲- رکن مادی : اختلاس از جمله جرایمی است که با فعل مثبت مرتکب انجام می گیرد. بدین صورت که مرتکب باید به منظور تصاحب مال به نفع خود یا دیگری اقداماتی انجام دهد.

۳- رکن معنوی : اختلاس از جرایم عمدی بوده که برای تحقق آن سوء نیت و قصد آگاهانه مختلس باید محرز شود.

در نتیجه وجود عمد در تصاحب مال و وجود سوء نیت خاص در اضرار به دولت یا افراد دیگر برای تحقق رکن معنوی جرم اختلاس لازم و ضروری است.

روش های اختلاس در شبکه بانکی :

۱- برداشت وجه از حساب های غیر فعال

در نظام بانکی حساب هایی را که به مدت یک سال مالی فاقد فعالیت بوده و گردش مالی نداشته باشد را راکد گویند. در اکثر موارد حساب های فوق، فاقد وجه قابل توجه می باشد، اما آن دسته از حساب های راکدی که وجوه قابل توجهی در آن ها است، برای کارکنان متقلب بانک ایجاد وسوسه کرده و متصدی خلاف کاری که به این حساب ها دسترسی دارد با انجام ثبت هایی در سیستم سپرده،  مانده حساب را برداشته و در صورت مشاهده از سوی صاحب حساب به بهانه هایی از قبیل ایجاد سرویس های اطلاع رسانی و خدمات بانکی عمل متقلبانه خود را توجیه می کند.

۲- پرداخت تسهیلات بدون رعایت قوانین

یکی دیگر از روش های اختلاس در شبکه بانکی، پرداخت تسهیلات بدون ضابطه به گروه های ذی نفع و بانفوذ است. افرادی که قدرت بالایی داشته و معمولاً درصد بالایی از سهام بانک را در اختیار دارند، صاحب قدرت و نفوذ بوده و کارکنان بانک به جای تخصیص منابع بانک ها در راستای منافع عمومی، با پرداخت تسهیلات چند برابر موجودی سهام داران در بانک و با علم به عدم بازپرداخت از سوی آن ها، مرتکب اختلاس می شوند.

۳- برداشت وجه با سند مجعول

گاهی ممکن است متصدی امور بانکی با استفاده از سند برداشت مجعول و جعل امضای صاحب حساب، نسبت به برداشت وجه از حساب شخص و تصاحب آن به نفع خود یا شخص ثالث دیگری اقدام نماید. و در صورتی که صاحب حساب با مراجعه به بانک و بررسی وضعیت حساب متوجه این امر گردد، متصدی به بهانه ی اینکه حتماً اشتباهی رخ داده است، با ارتکاب اختلاس دوره ای ( برداشت وجه از حساب مشتریان دیگر به وسیله سند مجعول ) بر عمل خود سرپوش می گذارد.

۴- عدم واریز وجه ماخوذه به حساب بدهکار

این شیوه معمولاً در خصوص چک های مدت دار که بانک به عنوان نماینده صاحب چک برای وصول اقدام می کند و وجوهی که قرار است از طرف دولت یا سازمان های دولتی به عنوان عیدی و افزایش حقوق به حساب اشخاص واریز شود انجام می گیرد. بدین شکل که کارمند بانک وجوه ذکر شده را وصول اما به حساب ذی نفع واریز نمی کند و به تصاحب وجوه واریزی اقدام می نماید.

۵- تامین چک های عادی مشتریان از منابع وجوه سایر مشتریان

براساس ماده ۳ قانون صدر چک، « صادر کننده چک باید در تاریخ مندرج در آن معادل مبلغ مذکور در بانک محال علیه وجه نقد داشته باشد. » لذا چنانچه ذی نفع به بانک مراجعه کرده و و موجودی حسای صادر کننده چک خالی باشد، بانک به تقاضای ذی نفع گواهی عدم پرداخت صادر می کند. اما گاهی ممکن است در چنین شرایطی متصدی بانک با صادر کننده چک تبانی کرده و نسبت به تامین وجه چک از طریق منافع بانک یا برداشت از حساب سایر مشتریان اقدام نماید که در این حالت نیزکارمند بانک مرتکب جرم اختلاس شده است.

۶- صدور اعتبار نامه و اسناد تعهد آور بانکی

اعتبار نامه وسیله ای برای پرداخت در مبادلات بین المللی است.

در مواقعی که خریدار و فروشنده در دو کشور مختلف اقامت دارند، فروشنده نمی خواهد کالای خریداری شده قبل از پرداخت بهاء در اختیار خریدار قرار گیرد، خریدار نیز در مقابل نمی خواهد پیش از تحویل کالا پرداختی انجام دهد، در نتیجه از اعتبار نامه استفاده می کنند، که بانک به عنوان تعهد به خریدار و فروشنده می دهد. بانک با صدور ضمانت نامه بانکی متعهد می شود در صورتی که متعهد از انجام صحیح و به موقع تعهدات خود خودداری کند به مجرد اعلام ذی نفع، و قبل از انقضای سر رسید مبلغ قید شده در ضمانت نامه را پرداخت نماید. حال اگر کارمند بانک ضمانتی صادر کند که وجه آن نزد بانک سپرده نشده و در صورت عدم ایفای تعهد ضامن منجر به پرداخت آن شود، کارمند مرتکب اختلاس بانکی شده است.

۷- تصاحب اشیا امانی

براساس بند ۱۴ ماده ۲ قانون عملیات بانکی مصوب ۱۳۶۲ یکی از وظایف بانک قبول و نگهداری طلا، نقره، اشیا گران بها، اوراق بهادار و اسناد رسمی در صندوق امانات می باشد. حال چناچه کارمند بانک اموالی را که اشخاص به عنوان امانت نزد بانک سپرده اند تصاحب کند، مرتکبِ جرم اختلاس شده است.

۸- تصاحب اموال غیر منقول

در اغلب موارد بانک ها در برابر تسهیلاتی که به مشتریان می دهند، سند مال غیرمنقولی را به عنوان ضمانت مطالبه می کنند تا در صورت عدم تادیه وام پرداختی، از طریق ضمانت ها ی سپرده شده وجه مورد نظر را اخذ نمایند. هم چنین گاهی ممکن است بانک در قالب عقد مضاربه اقدام به ساخت مسکن یا سایر اموال غیر منقول کند، در هر دو این موارد اگر متصدی بانک سند یا اموال غیرمنقول مشتری را تصاحب کند، جرم اختلاس صورت گرفته است.

گردآورنده : حقوق خوانِ معراج ، خانم حدیثه شهاب

برای کسب مشاوره با وکیل جرایم پولی و بانکی با گروه وکلای معراج به شماره ۰۹۰۲۶۲۲۰۳۲۲  تماس بگیرید.

 

برای مشاوره تلفنی رایگان در این خصوص با شماره 02122221663 تماس حاصل فرمایید .

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تماس با وکلای معراج

09026220322

با سلام ممنون از این که وکلای معراج را انتخاب کردید ،فرم ذیل را تکمیل کرده ظرف یک ساعت با شما تماس خواهیم گرفت و وکیل متخصص معرفی میگردد .