پرسش و پاسخ کیفریدعاوی کیفریمقالات

حقوق شاکی

حقوق شاکی 

در ماده ۱۰ قانون آیین دادرسی کیفری به  حقوق شاکی و مدعی اشاره کرده است : بزه دیده کسی است که از وقوع جرم متحمل ضرر و زیان شود. چنانچه تعقیب مرتکب را درخواست کند، شاکی و هرگاه جبران ضرر و زیان وارده را مطالبه کند،مدعی خصوصی نامیده می شود.

علاوه بر متهم، شاکی نیز دارای حقوقی است که باید رعایت شود که در این مقاله حقوق شاکی را برشمردیم:

-شأن شکات باید در دادسرا و دادگاه ها حفظ شود از این رو نباید با خشم و پرخاش با آنها برخورد شود.

– شاکیان باید حق دادخواهی و دسترسی فوری به مقامات انتظامی و قضایی داشته باشند و در هر زمان شکایات کتبی و شفاهی آنان پذیرفته شود.

ادعای جبران خسارات ناشی از جرم، یک دعوای مدنی است:

-پس از آنکه متهم تحت تعقیب قرار گرفت، وفق ماده ۱۵ قانون آیین دادرسی کیفری، زیان دیده از جرم می‌تواند تصویر یا رونوشت مصدق تمام ادله و مدارک خود را جهت پیوست به پرونده به مرجع تعقیب تسلیم کند و تا قبل‏ از اعلام‏ ختم‏ دادرسی، دادخواست ضرر و زیان خود را تسلیم دادگاه کند. مطالبه ضرر و زیان و رسیدگی به آن، مستلزم رعایت تشریفات آیین‌دادرسی مدنی است.

-شاکی حق دارد هنگام معاینه ی محل یا تحقیقات محلی حاضر شود.

حق شاکی برای مطالعه و اخذ رونوشت از پرونده :

-همانطور که در ماده ۳۵۱بیان شده؛ شاکی یا مدعی خصوصی و متهم یا وکلای آنان می‌توانند با مراجعه به دادگاه و مطالعه پرونده، اطلاعات لازم را تحصیل نمایند و با اطلاع رییس دادگاه به هزینه خود از اوراق مورد نیاز، تصویر تهیه کنند.

قضات موظفند اجازه دهند شاکی پرونده را مشاهده کرده و از آن رونوشت تهیه کنند مگر آنکه تشخیص قضات عدم دسترسی به پرونده باشد.

-شاکی حق اعتراض به تصمیم های بازپرس را دارد به این معنا که اگر از نظر بازپرس جرمی انجام نداده باشد یا دلیلی بر مجرمیت متهم نباشد؛یا آنکه تشخیص دهد جرم مشمول مرور زمان شده است؛ در این صورت متهم می تواند ظرف ۱۰ روز به قرار اعتراض کند .

برای مشاهده مقاله با عنوان حقوق متهم ، کلیک کنید.

-دستگاه قضا باید با عملکرد صحیح ، شکات و شهود شان را از تعرض حفاظت نمایند.

– گذشت برای شاکی در جرایم قابل گذشت وجود دارد .

-اگر شاکی محجور باشد و به هر دلیل  به سرپرست قانونی وی دسترسی نباشد و به دلیل ضیق وقت امکان تعیین قیم نیز نباشد؛ در امور جزایی دادستان اقدامات لازم را برای تعقیب و جلوگیری از فرار متهم اعمال می کند.

-اگر قاضی در پرونده ذی نفع باشد یا دارای قرابت با متهم باشد شاکی از حق اعتراض برخوردار است که در نهایت دادرس رد و پرونده به قضات بی طرف ارجاع شود.

ایراد رد دادرس:

ماده ی ۴۲۱ قانون آیین دادرسی کیفری مقرر داشته: دادرس در موارد زیر باید از رسیدگی امتناع کند و طرفین دعوی نیز می‌توانند در این موارد ایراد رد دادرس کنند:

الف- قرابت نسبی یا سببی تا درجه سوم از هر طبقه بین دادرس و یکی از طرفین دعوی یا شریک یا معاون جرم؛ وجود داشته باشد.

ب – دادرس، قیم یا مخدوم یکی از طرفین دعوی باشد یا یکی از طرفین، مباشر امور دادرس یا امور همسر وی باشد.

پ – دادرس، همسر و یا فرزند او، وارث یکی از طرفین دعوی یا شریک یا معاون جرم باشند.

ت – دادرس در همان امر کیفری قبلاً تحت هر عنوان یا سمتی اظهارنظر ماهوی کرده یا شاهد یکی از طرفین بوده باشد.

ث – بین دادرس، پدر و مادر، همسر و یا فرزند او و یکی از طرفین دعوی یا پدر و مادر، همسر و یا فرزند او، دعوای حقوقی یا کیفری مطرح باشد یا در سابق مطرح بوده و از تاریخ صدور رأی قطعی، بیش از دو سال نگذشته باشد.

ج – دادرس، همسر و یا فرزند او نفع شخصی در موضوع مطروحه داشته باشند.

– قضات و ضابطین نمی توانند به بهای اخفا و نامعلوم بودن و عدم دسترسی متهم از رسیدگی به دعوا استنکاف ورزند.

-شاکی حق دارد هنگام تحقیقات گواهان خود را معرفی و دلایل اثبات ادعایش را اظهار کند و از صورت جلسه تحقیقات مقدماتی رونوشت تهیه کند.

– بابت هزینه انتشار آگهی ،ایاب و ذهاب گواهان،حق ‌الزحمه ی کارشناسان،مترجمان،پزشکان و سایر اشخاصی که به تشخیص مقام قضایی احضار می شوند ،وجهی نمی پردازد و هزینه های مذکور از اعتبارات مربوط به قوه قضاییه پرداخت می شود.

مگر آنکه اقدامات مذکور بنا به درخواست شاکی صورت گیرد در این صورت هزینه های فوق به عهده ی شاکی می باشد.

چنانچه از پرداخت این هزینه ها امتناع کند،به دستور دادستان از طریق اجرای احکام مدنی، اقدام به فروش و توقیف اموال شاکی با رعایت مستثنیات دین ،معادل هزینه های پرداختی اخذ و به حساب خزانه داری کل واریز می شود.

-در مواردی مانند فرار قاتل و دسترسی نداشتن به او تا زمان مرگ و نظایر آن، قانون گذار برای رعایت حقوق از دست رفته ی شاکی ، پرداخت دیه به شکات را از بیت المال پیش بینی کرده است.

گرد آورنده : حقوق خوانِ معراج ، خانم محدثه سالاروند

برای مشاوره با وکیل کیفری با شماره ۹۴۱۰ ۶۰۸ ۰۹۱۲  و یا ۴۰ ۷۹ ۹۱ ۲۵-۰۲۱ تماس حاصل نمایید.

 

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تماس با وکلای معراج

۹۴۱۰ ۶۰۸ ۰۹۱۲

بستن
بستن